Een broekie was hij nog maar, toen de talentvolle Lerby in april 1976 zijn eerste minuten maakte als Ajacied. Vier maanden na zijn komst naar Amsterdam mocht de achttienjarige Lerby een bijdrage leveren aan de 4-1-zege op de Deventenaren. Voor eigen publiek nog wel. Op de piekfijn onderhouden grasmat van het toenmalige Ajax-stadion de Meer.
Representanten
Ajax bevond zich halverwege de jaren zeventig in een overgangsperiode. De eerste jaren van dat decennium waren de Gouden Jaren 70. Lerby had in 1976 ploeg- en kleedkamergenoten als Ruud Krol, Barry Hulshoff, Wim Suurbier en Gerrie Mühren. Het waren representanten van een ploeg die enkele jaren eerder de wereld had veroverd. Daarbij leerden Lerby en zijn vriend en landgenoot Frank Arnesen ook veel van Ajacieden als topschutter Ruud Geels en doelman Piet Schrijvers.
Het was een perfecte leerschool voor de jonge Denen. In een groep vol bijzondere Ajacieden werd de talenten dagelijks bijgebracht wat kwam kijken bij topvoetbal. Lerby en Arnesen toonden zich gretige leerlingen. De pupillen plukten in hun latere, mooie carrières de vruchten van die vaak ook harde leerschool.
Lerby was bij zijn debuut pas enkele maanden in Amsterdam. Rinus Michels had in november 1975, een gouden slag geslagen tijdens zijn bezoek aan het Deense Fremad Amager. Daar strikte hij de toptalenten Lerby en Arnesen. De architect van het Gouden Ajax was dat seizoen als technisch directeur en interim-trainer aan Ajax verbonden. Eigenlijk kwam Michels alleen voor Lerby naar Denemarken. De ouders van het dan nog zeventienjarige talent bedongen echter dat Ajax ook de iets oudere Arnesen erbij zou nemen.
Twee Deense talenten in Amsterdam
Dat bleek een waardevolle ‘eis’. Want net als Lerby was ook Arnesen een groot talent, een ruwe voetbalparel. Ajax ging akkoord en zodoende arriveerden eind 1975 twee Deense voetbaltalenten in Amsterdam. Saillant genoeg debuteerde Arnesen een maand eerder dan Lerby. Maar in de daarop volgende jaren beleefde Ajax zeer veel plezier aan de twee ontluikende Deense topspelers.
Terug naar 11 april 1976. Met nog zeven speelrondes in de Eredivisie te gaan, deed Ajax goede zaken met de 4-1-overwinning op Go Ahead Eagles. De ploeg van ‘interim’ Michels, de Amsterdammer nam de honneurs waar voor de vroeg in het seizoen ontslagen trainer Hans Kraaij senior, streed met Feyenoord en PSV om de landstitel.
Dat Ajax het voetbaljaar 1975/1976 twee maanden later afsloot als nummer drie, was een smet op het debuutseizoen van zowel Lerby als Arnesen. Ook in het bekertoernooi en de UEFA Cup grepen de Amsterdammers naast de prijzen.
Met Ajax, Lerby en Arnesen kwam het in de daarop volgende seizoenen goed. Meer dan goed zelfs. Lerby groeide uit tot een vaste kracht op het middenveld. Een onverzettelijke speler. Het broekie van weleer ontwikkelde zich in sneltreinvaart tot een spijkerharde middenspeler. Lerby was zelf niet de allerbeste, laat staan meest verfijnde voetballer; hij had wel het vermogen de spelers om hem heen beter te laten spelen. Lerby was een leider pur sang, die dat leiderschap ook onderstreepte met de aanvoerdersband.
Lerby een van de motoren in Ajax-ploeg
Met Lerby als een van de motoren in de Ajax-ploeg veroverde de club vanaf 1977 vijf landskampioenschappen. In 1980 bereikte de club bovendien de halve finale van de Europa Cup 1, de huidige UEFA Champions League. De latere winnaar Nottingham Forest was daarin net sterk. Lerby droeg met regelmaat ook scorend zijn steentje bij. Vooral met zijn kiezelharde schot maakte hij veel van zijn 92 doelpunten als Ajacied. Lerby viel vooral in zijn latere jaren uit duizenden te herkennen aan de afgezakte kousen waarmee hij steevast speelde. Ook dat detail gaf hem iets onverzettelijks.
De reeks die in het voorjaar van 1976 begon, eindigde voor Lerby op 17 mei 1983. De beslissende wedstrijd in het KNVB Bekerfinale-tweeluik tegen NEC was Lerby’s 269e en laatste optreden als Ajacied. De Deense ijzervreter verliet Ajax met het winnen van de dubbel. De club won de competitie en het bekertoernooi. Het tekende het succesvolle huwelijk dat speler en club eind 1975 waren aangegaan.
Lerby bereikte wereldtop
Lerby vervolgde zijn carrière bij FC Bayern München en bereikte als PSV’er en Deens international zelfs de wereldtop. In zijn korte trainersloopbaan was de oud-Ajacied ook hoofdtrainer bij de Zuid-Duitse topclub. Na zijn jaren als voetballer en trainer werd Lerby zakenman en was hij zaakwaarnemer.
En hoe het afliep met zijn bijzondere Ajax-record? Lerby was 36 jaar lang de buitenlandse Ajacied met de meeste wedstrijden in Ajax 1. Het record werd in augustus 2019 verbroken door zijn landgenoot Lasse Schöne. Sinds het seizoen 2019/2020 heeft hij het fraaie record met zijn 287 officiële optredens stevig in handen. Het zal vermoedelijk nog lang duren voordat ook Schönes record aangescherpt wordt.
Wat voor altijd blijft, zijn de herinneringen aan de onverzettelijke en succesvolle leider Lerby. Een Ajacied die zichzelf en zijn medespelers elke wedstrijd weer dwong tot het uiterste te gaan. 269 wedstrijden als Ajacied lang.
