Vroeger was het qua kleding overzichtelijk. In de allereerste jaren van de club was er alleen een thuisshirt. Met het steeds populairder worden van de voetbalsport werden ook de tenues belangrijker. Om de spelers beter van elkaar te onderscheiden deed het reserveshirt zijn intrede. Als het Amsterdamse wit-rood-wit te veel leek op de clubkleuren van de tegenstander, droegen de Ajacieden een effen blauw, wit, rood of geel tweede shirt. Dat bleef zo tot in de jaren tachtig.
Primeur in 2004/2005: drie verschillende Ajax-shirts
Aan het einde van dat laatste decennium werd ook het uitshirt steeds serieuzer genomen. De toenmalige kledingsponsor Umbro voorzag Ajax vanaf 1989 jaarlijks van een speciaal ontworpen reserveshirt. Met Adidas als materiaalsponsor - sinds 2000 Ajax' trouwe kledingpartner - beschikte de club in 2004/2005 voor het eerst over drie verschillende shirts.
Naast het klassieke wit-rood-witte shirt bood in '04/'05 het geel gestreepte tricot een veel benut alternatief. Slechts in twee officiële wedstrijden droegen de Ajacieden dat seizoen het zwart-rode derde shirt. Die duels brachten de club weinig succes. Zowel in het bekertoernooi, tegen Willem II, als in het UEFA Cup-duel met Auxerre ging zwart-rood Ajax pijnlijk onderuit. En volgde in beide gevallen een teleurstellende uitschakeling.
Was die sportieve tegenwind, met daarbij wellicht enig bijgeloof, de reden dat het vervolgens tot 2020 duurde voordat er weer een derde shirt werd uitgebracht? Adidas bracht met het ontwerp van het derde 'Europese shirt' voor 2020/2021 een ode aan de Ajacieden die een halve eeuw eerder Ajax' eerste Europa Cup I wonnen (de huidige UEFA Champions League).
Stijlvol zwart, met gouden accenten in 2020/2021
Het stemmig zwarte shirt, met goudkleurige opdruk, strepen en borduursels was stijlvol. Ajax droeg het shirt vooral in de Europese duels, zowel in de Champions League als in de UEFA Europa League. In april 2021 hulden de Ajacieden zich ook, eenmalig, in het zwart in het met 1-2 gewonnen uitduel met sc Heerenveen.
Een seizoen later (2021/2022) was echt sprake van een doorbraak van het derde shirt. Alleen al bij het lezen van het 'reggaeshirt' of 'Bob Marley-shirt' weet elke rechtgeaarde Ajacied direct over welk shirt het gaat. 'Three little birds-shirt' is al helemaal herkenbaar. Een jaar na de ode aan Ajax' eerste Europese triomf, betrof het dit keer een eerbetoon aan reggae-icoon Bob Marley, wiens hit Three little birds de status heeft van een alternatief clublied.
De drie kleine vogeltjes konden dan ook niet ontbreken op het shirt. De bezongen vogels waren subtiel afgedrukt op de rug van het overwegend zwart-rode shirt, met de kenmerkende rood-geel-groene reggae-accenten. Iets minder subtiel, maar wel imposant: ook op de spelersbus prijkten de in reggaekleuren uitgevoerde 'Ajax-birds'.
Bob Marley-tricot populairste shirt
Ajax droeg het shirt in de succesvolle, want ongeslagen Champions League-groepsfase en in de Eredivisie-uitduels met sc Heerenveen en PEC Zwolle. Dat het shirt aansloeg onder de fans is een understatement. Ajax' reggae-shirt dan wel Bob Marley-tricot werd het populairste en best verkochte alternatieve Ajax-shirt ooit.
Ook na 2022 verschenen er in de Ajax Fanshops nieuwe derde shirts. Het speciale shirt bleef een alternatief voor het vaak 'eerste uitshirt'. Het 'Europese uittenue' van 2022/2023 was een samenwerking tussen Ajax, Adidas en het Amsterdamse modemerk Daily Paper. Het opvallende shirt bood soelaas als het vaste blauwe uitshirt onbruikbaar was.
In het sportief teleurstellende seizoen 2023/2024 droegen de Ajacieden in hun uitduels afwisselend een zwart-zilver geblokt dan wel een lichter, van verschillende subtiele kleurtinten voorzien uitshirt. Een onderscheid tussen tweede of derde shirt was lastig te maken. Het derde shirt uit het seizoen daarop, het tijdperk-Francesco Farioli (2024/2025), werd weer vooral gebruikt als Europees derde shirt. Al droegen Farioli's Ajax-mannen het crèmekleurige tenue ook een keer nationaal; in het Rat Verlegh Stadion tegen NAC.
Uitshirt en derde collectie
Ook in dit huidige seizoen is er weer een zogenoemde uitcollectie en een derde collectie. De blauwe ode aan het water in de Amsterdamse grachten was het eerste alternatief voor wit-rood-wit. Het effen derde tenue gold als in het oog springend reserveshirt, waarin de Ajacieden vooral indruk maakten in het Europese uitduel met Qarabağ FK: 2-4.
Net als het traditionele, iconische thuisshirt, zijn ook de uitshirts en derde tenues uitgegroeid tot heuse collectors items. Dat geldt ook voor de nagelnieuwe collectie voor 2026/2027!
